Menu

Wat is artrose?

Artrose is een aandoening aan het gewricht, waarbij het kraakbeen verslechtert en het gewricht verandert. Als we het over artrose hebben, dan hebben we het over een vorm van slijtagereuma. Mensen met deze ziekte hebben vaak last van pijnlijke gewrichten. Wat hen in het dagelijkse leven erg kan hinderen en beperken.

Om te begrijpen wat artrose is, moeten we eerst weten hoe een gewricht werkt. Een gewricht bestaat uit twee botten: één met een kop en één met een kom. De botten worden aan de uiteinden beschermd door een soepele, sterke en gladde laag kraakbeen. Hierdoor kunnen beide botten makkelijk langs elkaar bewegen. Alles wordt bij elkaar gehouden door het gewrichtskapsel: een omhulsel van bindweefsel. Aan de binnenkant van het gewrichtskapsel zit een slijmvlieslaag (ook wel ‘synovium’ genoemd). Hier wordt gewrichtsvocht aangemaakt, waarmee het gewricht als het ware wordt gesmeerd.

Gewrichtsslijtage

Bij artrose is het gewricht aangetast. Het kraakbeen op het bot wordt dunner, zachter en brokkeliger. Ook kunnen er op het gewricht knobbels (osteofyten) ontstaan. Deze zijn duidelijk voel- en zichtbaar. Het verslechterde kraakbeen veroorzaakt veranderingen in het gewricht. Zo kunnen zenuwen vast komen te zitten, met pijn als gevolg. Een ander kenmerk van artrose is een ontsteking in de slijmvlieslaag van het gewrichtskapsel. Dit veroorzaakt een gezwollen en warm gewricht.

Een schematische afbeelding van een gezonde knie en van een knie met artrose.

Artrose kan in alle gewrichten voorkomen, maar komt het meest voor in de heup, knie(ën), duim(en), vingers en nek. Als artrose wordt veroorzaakt door een blessure of ongeluk van jaren geleden, komt het vaak voor in één gewricht. Als er geen directe oorzaak is, kan artrose zich naar meerdere gewrichten verspreiden.

Wat is het verschil tussen reuma en artrose?

Artrose is een vorm van reuma. Reuma is de overkoepelende term voor alle aandoeningen aan gewrichten, spieren, pezen en botten die niet direct zijn ontstaan door een ongeluk. Er zijn verschillende soorten reuma waarvan artrose er dus één is.

Is slijtage hetzelfde als artrose?

Artrose is niet gelijk aan slijtage. Slijtage is een van de oorzaken, net zoals een ongeluk uit het verleden een oorzaak kan zijn. Het is pas artrose als het kraakbeen verslechtert. Dit wordt vaak verward met slijtage.

Wat zijn de symptomen van artrose?

Er zijn verschillende symptomen waaraan artrose te herkennen is. Deze artroseklachten kunnen variëren van sterk aanwezige tot milde klachten.

Artrose en pijn

Pijn is een van de duidelijkste klachten van artrose. ‘s Ochtends, bij het opstaan, is de pijn vaak hevig. Maar ook na een tijdje stil te hebben gezeten, gestaan of gelegen kan er pijn ontstaan. Ook zorgt een (groeiende) artrose ontsteking of een te zware belasting voor pijn.

Stijfheid van het gewricht

Stijfheid wordt vooral opgemerkt na een periode van stilzitten, -liggen of -staan. Verder kan stijfheid van het gewricht ervoor zorgen dat het gewricht niet meer volledig gebogen of gestrekt kan worden.

Krakende gewrichten

Heeft u ooit van ‘crepitatie’ gehoord? Dit is de term die wordt gebruikt voor krakende gewrichten. Gewrichten maken vaker krakende geluiden, bijvoorbeeld wanneer u op uw hurken zit om iets op te rapen. Dit betekent niet meteen dat u artrose heeft. Krakende gewrichten kan wel een van de verschijnselen van artrose zijn.

Gezwollen gewrichten

Door de ontsteking in het gewrichtslijmvlies (meestal veroorzaakt door de knobbels die op het gewricht ontstaan) zwelt het gewricht op en voelt het dik, warm en instabiel aan.

Artrose en vermoeidheid

Hoewel niet iedereen met artrose hier last van heeft, is vermoeidheid ook een van de kenmerken van artrose. Dit komt waarschijnlijk door de stoffen die vrijkomen bij de ontsteking. Deze stoffen beïnvloeden ook de rest van het lichaam.

Artrose: de oorzaak

Helaas is dé oorzaak van artrose nog onbekend. De Vlaamse Reumaliga vzw (VRL) ondersteunt onderzoek naar de oorzaken, gevolgen en behandelingen van artrose. Het doel is om genezing van artrose mogelijk te maken.

Hoewel artrose wordt gezien als ouderdomsziekte, is dat niet het geval. De ziekte wordt ook bij jonge mensen vastgesteld. Verder is bekend dat:

  • artrose twee tot drie keer vaker voorkomt bij vrouwen dan bij mannen.
  • artrose erfelijks is. In de ene familie komt de ziekte vaker voor dan in de andere.
  • mensen met overgewicht vaker lijden aan artrose. Het extra gewicht belast de gewrichten meer dan bij een normaal gewicht.
  • zware beroepen of sporten dragen bij aan overbelasting van het gewricht en dus artrose.
Man met symptomen van artrose wordt gecontroleerd door een arts.

Wat te doen tegen artrose?

Er bestaat op dit moment nog geen middel tegen artrose. De klachten kunnen soms uit zichzelf verdwijnen of juist opspelen. Als de klachten niet verdwijnen, is artrose helaas niet te genezen. Kraakbeen dat versleten of beschadigd is, kan niet worden hersteld. Wél bestaan er gelukkig verschillende vormen van pijnbestrijding bij artrose.

Wat kunt u doen bij artrose?

In veel gevallen is het aanpassen van uw levensstijl nodig om de pijn te verminderen. De verspreiding van artrose voorkomen is lastig; voldoende bewegen is het advies van artsen. Een gedoseerde vorm van beweging helpt het gewricht soepel te houden. Zwemmen en wandelen zijn goede sporten, maar gewrichtsbelastende sporten zoals hardlopen en tennis kunt u het best vermijden. Een kinesist kan u de juiste sporten en oefeningen voorschrijven. In sommige gevallen kan gewichtsverlies ook verlichting bieden. Een lager (gezond) gewicht betekent minder belasting van het gewricht en dus minder slijtage. Verder ervaren veel patiënten minder pijn bij het slikken van de juiste voedingssupplementen zoals: glucosamine, chondroïtinesulfaat of MSM (methylsulfonylmethaan).

Natuurlijk bestaan er ook pijnstillers voor artrose. Medicatie die vaak wordt voorgeschreven bij artrose is paracetamol en de NSAID’s naporxen en diclofenac. NSAID (niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen) is een verzamelnaam voor ontstekingsremmende geneesmiddelen. Er bestaat ook NSAID-gel, een zalf tegen de pijn van artrose, die op het gewricht kan worden gesmeerd. Het is belangrijk dat pijnstillers alleen gebruikt worden wanneer de pijn te hevig is. Als de medicijnen te vaak worden gebruikt, kan dit blijvende gewrichtsschade veroorzaken.

Artrose en traplopen

Traplopen vraagt veel van uw gewrichten en spieren. Voor mensen met artrose kan traplopen dan ook gevaarlijk zijn. De trap op- en aflopen kan heel veel energie kosten of pijnlijk zijn. De kans op overbelasting van het aangetaste gewricht is erg groot. Een traplift kan het gevaar bij traplopen wegnemen. Zo kan iedereen op een veilige manier naar boven of beneden. Wilt u meer weten over trapliften? Neem dan contact op met Otolift.

Meer over gezondheid

Of ga terug naar het thema: Gezondheid