Heeft u wel eens last van een licht gevoel in uw hoofd, het idee dat de wereld om u heen draait of een gevoel van onbalans? Dan heeft u waarschijnlijk last van een evenwichtsstoornis. Uw hersenen krijgen dan de verkeerde informatie over de beweging die u maakt, waardoor u kunt vallen of moeite heeft met lopen. Hoe ouder we worden, hoe meer kans we hebben op evenwichtsstoornissen. Maar wat is een evenwichtsstoornis precies, wat zijn de symptomen en wat kunt u ertegen doen?
Evenwichtsproblemen en evenwichtsstoornissen
Een evenwichtsstoornis is geen op zichzelf staande ziekte, maar een kenmerk van een andere aandoening. De evenwichtsstoornis oorzaak kan liggen bij een lage bloeddruk, geneesmiddelengebruik of een chronische ziekte zoals diabetes. In de meeste gevallen ligt de oorzaak van evenwichtsstoornissen echter in het binnenoor: de plek waar informatie over het evenwicht wordt omgezet naar bruikbare signalen voor de hersenen. Het evenwichtsorgaan verzamelt informatie over bewegingen en balans en stuurt dit door naar de hersenen, zodat we recht kunnen lopen en veilig kunnen opstaan zonder te vallen.
Oorzaak van duizeligheid
Als het evenwichtsorgaan de verkeerde informatie doorstuurt, kunnen de hersenen bewegingen van het lichaam verkeerd begrijpen. Stilzitten kan worden opgevat als beweging en een rustige beweging kan worden begrepen als een snelle beweging. Hierdoor krijgt u last van duizeligheid of draaiduizeligheid. Duizeligheid geeft een licht gevoel in het hoofd, terwijl u bij draaiduizeligheid het idee hebt dat de wereld om u heen draait. Vooral ouderen hebben vaak last van duizeligheid. Van de 70-plussers is 40% van de mannen en maar liefst 60% van de vrouwen wel eens duizelig, zo is te lezen in het onderzoek naar vallen en duizeligheid bij ouderen.
Symptomen evenwichtsstoornis
Misselijkheid, zweten, veel gapen, overgeven en oorsuizen zijn veelvoorkomende symptomen van een evenwichtsstoornis. Ook geven veel mensen aan dat ze het gevoel hebben dat ze gaan flauwvallen. Evenwichtsproblemen en gehoorproblemen treden vaak tegelijkertijd op, omdat het evenwichtsorgaan dicht bij het gehoororgaan ligt. Welke symptomen van de evenwichtsstoornis iemand ervaart, is afhankelijk van de onderliggende oorzaak.
Aandoeningen van het evenwichtsorgaan
Het evenwichtsorgaan is een kwetsbaar orgaan: zelfs kleine veranderingen, zoals een irritatie van de oorzenuw of een scheurtje in het binnenoor, brengen het al in de war. De oorzaken van evenwichtsstoornissen zijn dan ook vaak te herleiden naar het oor. De drie meest voorkomende zijn benigne paroxismale positieduizeligheid, neuritis vestibularis en de ziekte van Ménière.
Benigne paroxismale positieduizeligheid (BPPD)
BPPD is een goedaardige aandoening. Dat betekent dat het niet levensbedreigend is, maar dat de symptomen wel vervelend kunnen zijn. ‘Benigne paroxismale’ staat dan ook voor goedaardige aanvallen. De aandoening zorgt voor acute duizeligheid. Dat betekent dat de klachten plots ontstaan. Vooral mensen die een lange tijd bedrust hebben gehouden, griep hebben gehad of geopereerd zijn, hebben er last van. Hoe BPPD precies ontstaat, is nog niet helemaal duidelijk, maar onderzoekers denken dat het te maken heeft met oorkristallen.
In het binnenoor kunnen kristallen ontstaan van de stof ‘calciumcarbonaat’. Dit is een witte, vaste stof die uit calcium bestaat: de bouwstof van botten. Waarom, en vooral hoe, oorkristallen ontstaan is onduidelijk. Wel is duidelijk dat ze los kunnen raken en dat ze kunnen samenklonteren. Zo’n klonter kan bij een kleine beweging, zoals omdraaien in bed, op de haarcellen in het binnenoor drukken. De hersenen denken hierdoor dat de beweging van het hoofd veel sneller en heftiger is dan dat het eigenlijk is. Hierdoor ontstaat draaiduizeligheid.
Bij neuritis vestibularis is de zenuw die informatie van het evenwichtsorgaan naar de hersenen stuurt ontstoken. Door deze ontsteking van het evenwichtsorgaan krijgen de hersenen verkeerde informatie, wat heftige duizeligheidsklachten veroorzaakt. Als ook de gehoorzenuw is aangetast, kan het gehoor afnemen en ontstaat er oorsuizen. De aandoening heet dan labyrintitis. In de meeste gevallen verdwijnen de klachten binnen enkele dagen, maar 30% tot 50% houdt last van chronische duizeligheid.
De ziekte van Ménière
De ziekte van Ménière kenmerkt zich door drie duidelijke symptomen: gehoorverlies, oorsuizen en duizeligheid. De aanvallen komen plotseling op en zijn niet voorspelbaar, wat het een acute evenwichtsstoornis maakt. De precieze oorzaak is nog onduidelijk, maar vermoedelijk zorgt een scheurtje in het binnenoor ervoor dat binnenoorvloeistof op de verkeerde plek terechtkomt.
Wat te doen tegen duizeligheid?
Omdat duizeligheid vaak een symptoom is van een andere aandoening, is het belangrijk de oorzaak te achterhalen. Duizeligheid is echter een gevoel dat niet echt gemeten kan worden, wat de diagnose bemoeilijkt. De oorzaken van evenwichtsstoornissen kunnen in veel gevallen worden behandeld door een huisarts, een kno-arts of een andere specialist. Het gaat dan onder andere om stoornissen die worden veroorzaakt door hart- en vaatziekten, suikerziekte, bloedarmoede of aandoeningen aan het zenuwstelsel.
Behandeling van de oorzaak van duizeligheid
De oorzaken van aandoeningen aan het evenwichtsorgaan kunnen vaak behandeld worden door een huisarts, een kno-arts (arts gespecialiseerd in aandoeningen van de keel, neus en oren) of een andere specialist. Het gaat dan vooral om evenwichtsstoornissen die veroorzaakt worden door onder andere (chronische) ziekten van de hart- en bloedvaten, suikerziekte, diabetes, bloedarmoede en aandoeningen aan het zenuwstelsel.
Evenwichtsstoornissen behandelen door oefeningen
De gevolgen van een evenwichtsstoornis, zoals duizeligheid en onbalans, kunnen worden behandeld via oefeningen. Evenwichtsstoornissen bij het stappen of lopen kunnen verminderen door rustig van links naar rechts te draaien met het hoofd, of door het hoofd voor- en achterover te buigen. Een huisarts kan daarnaast medicatie voorschrijven tegen misselijkheid.
Duizeligheid bij ouderen
Bij ouderen kunnen de symptomen van een evenwichtsstoornis zich anders uiten dan bij jongeren. Zij hebben minder vaak last van draaiduizeligheid, maar ervaren vaker instabiliteit en evenwichtsstoornissen bij het stappen of lopen. Een deel van de ouderen moet leren leven met duizeligheidsklachten. Hulpmiddelen zoals een rollator, scooter of traplift kunnen dan uitkomst bieden. Voldoende bewegen, evenwichtsoefeningen en overleg met de huisarts over medicijngebruik helpen de klachten te verminderen.
Om u zo goed mogelijk te kunnen helpen tijdens uw bezoek aan onze website, gebruiken wij cookies. Met sommige cookies kunnen wij en derde partijen uw internetgedrag volgen om zo advertenties te laten zien die voor u relevant zijn. Andere cookies zijn noodzakelijk voor een goed werkende website. Klik op 'aanvaarden' als u akkoord gaat met alle cookies. Klik op indien u slechts met de noodzakelijke cookies akkoord gaat. Bekijk hier het Cookiebeleid. Voor meer informatie kunt u ons Cookiebeleid bekijken of de Privacy en Voorwaarden-pagina van Google raadplegen.
Functioneel
Altijd actief
The technical storage or access is strictly necessary for the legitimate purpose of enabling the use of a specific service explicitly requested by the subscriber or user, or for the sole purpose of carrying out the transmission of a communication over an electronic communications network.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
The technical storage or access is required to create user profiles to send advertising, or to track the user on a website or across several websites for similar marketing purposes.
