Heeft u onze brochure al ontvangen?
Diabetes, ook wel bekend als suikerziekte, is één van de meest voorkomende chronische ziekten. Volgens de World Health Organization (WHO) hebben ongeveer 422 miljoen mensen wereldwijd diabetes. Naar verwachting zal dat aantal de komende jaren alleen maar verder stijgen. Daarnaast zijn er ook mensen die suikerziekte hebben zonder dit te weten. Het is een onzichtbare ziekte waar men jaren mee kan rondlopen. Zonder behandeling kan dit, door de wisselende bloedsuikerspiegel, verschillende gevolgen hebben. Wat is diabetes precies en wat zijn de symptomen?
Diabetes mellitus is een chronische stofwisselingsziekte waarbij de bloedsuikerspiegel niet in evenwicht blijft. De meest voorkomende vormen zijn diabetes type 1 en type 2, elk met een eigen oorzaak en behandeling. Een andere vorm die regelmatig voorkomt is zwangerschapsdiabetes. Zeldzamere vormen zijn: diabetes type 3c, CFRD, MODY, LADA, MIDD, diabetes insipidus en diabetes type 3 (alzheimer).
Mensen met diabetes hebben een tekort aan insuline, het lichaam reageert niet meer op insuline, of het lichaam maakt helemaal geen insuline meer aan. Dit verschilt per type. Het tekort aan insuline zorgt ervoor dat de bloedsuikerwaarde niet stabiel blijft, wat leidt tot momenten waarop de bloedsuikerspiegel te hoog is (hyperglykemie) of te laag is (hypoglykemie).
Insuline is een hormoon dat wordt aangemaakt in de alvleesklier. Het zorgt ervoor dat de bloedsuikerspiegel stabiel blijft. Bij mensen zonder diabetes geeft de alvleesklier gedurende de dag continu een kleine hoeveelheid insuline af. Na een maaltijd neemt de afgifte sterk toe, zodat de bloedsuikerwaarde tussen de 4 en 6 mmol/l blijft en na het eten onder de 10 mmol/l.
Diabetes type 2, ook wel ouderdomssuikerziekte, is veruit de meest voorkomende vorm. Volgens de International Diabetes Federation heeft 9 op de 10 mensen diabetes type 2. Bij dit type reageert het lichaam niet meer goed op insuline (insulineresistentie) of maakt het minder insuline aan. Mogelijke oorzaken zijn weinig beweging, overgewicht, ongezond eten, roken, ouder worden en erfelijkheid.
Diabetes type 2 is vaak moeilijk te herkennen door vage symptomen. De symptomen van suikerziekte bij dit type zijn:
Vage symptomen van diabetes zorgen er in veel gevallen voor dat de ziekte pas laat wordt ontdekt. Symptomen van suikerziekte bij vrouwen zijn vaak dezelfde als bij mannen, maar vrouwen melden vaker vermoeidheid en terugkerende infecties als eerste signaal.
Prediabetes gaat vooraf aan diabetes type 2. In deze fase reageert het lichaam al minder goed op insuline en is de bloedsuikerwaarde vaak al verhoogd. In de meeste gevallen zijn er bij prediabetes nog geen of weinig symptomen van diabetes. Wordt prediabetes niet behandeld, dan kan het overgaan in diabetes type 2.
Zwangerschapsdiabetes is een tijdelijke soort diabetes die meestal weer direct na de bevalling verdwijnt. Uit onderzoek blijkt dat 7% tot 10% van de zwangere vrouwen last krijgt van deze vorm van diabetes. Net als prediabetes verhoogt zwangerschapsdiabetes de kans op type 2, zowel bij de moeder als bij het kind. Uit onderzoek blijkt dat 31% van de kinderen waarvan de moeder zwangerschapsdiabetes had, later diabetes type 2 krijgt.
Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte die in de meeste gevallen op jonge leeftijd ontstaat, in de helft van de gevallen voor het 30ste levensjaar. Deze vorm is niet te voorkomen. Bij diabetes type 1 breekt het afweersysteem de insulineproducerende cellen in de alvleesklier af, waardoor het lichaam stopt met het aanmaken van insuline.
Diabetes type 1 wordt vaak snel ontdekt, maar vage klachten kunnen er soms voor zorgen dat het pas na enkele maanden wordt herkend. Mogelijke symptomen zijn:
Mensen met diabetes lopen risico op bijkomende lichamelijke gevolgen. Een te hoge bloedsuikerspiegel kan beschadigingen aan de bloedvaten en zenuwen veroorzaken. Dit kan problemen aan de ogen, maag en darmen, hart- en bloedvaten, huid, hersenen, nieren, gewrichten, mond, oren en depressie en vermoeidheid veroorzaken.
Diabetespatiënten hebben een hogere kans op één of meerdere chronische problemen. Denk hierbij aan aandoeningen aan het hart, de bloedvaten, de nieren of de tanden. De kans op deze problemen stijgt wanneer mensen de ziekte langer hebben. En door een hoge bloedsuikerwaarde, een te hoge bloeddruk en een te hoog cholesterolgehalte. Het stabiel houden van de bloedsuikerspiegel draagt bij aan het voorkomen van de lichamelijke gevolgen van diabetes. Maar ook gezond leven en regelmatige controles verkleinen de kans op problemen.
Uit onderzoek blijkt dat ouderen met diabetes een grotere kans hebben op valpartijen. Onder de 65-plussers met diabetes valt ruim 30% vaker dan normaal. Bij mensen zonder diabetes ligt dat percentage lager dan 20%. De meest voorkomende oorzaken hiervan zijn pijn, een hoge bloedsuikerspiegel (hyperglykemie) en het gebruik van verschillende geneesmiddelen. Valpartijen kunnen ernstige gevolgen hebben zoals botbreuken, een afname van mobiliteit maar ook valangst.
De behandeling van suikerziekte richt zich op het reguleren van de bloedsuikerspiegel en het voorkomen van complicaties. De aanpak verschilt per type en per persoon. De belangrijkste onderdelen zijn gezond eten, voldoende bewegen, niet roken, medicijnen innemen en insuline toedienen.
Bij diabetespatiënten met type 2 is de behandeling door een huisarts vaak voldoende. Een huisarts kan er wel voor kiezen hulp in te schakelen van een internist of de patiënt door te sturen naar de internist. Er zijn verschillende soorten medicijnen die de bloedsuiker verlagen. Deze worden vaak gecombineerd met medicijnen die de bloeddruk en cholesterol verlagen. Wanneer medicijnen de bloedsuikerwaarde onvoldoende verlagen, wordt het injecteren van insuline voorgeschreven. In de meeste gevallen kunnen mensen echter door grondige aanpassingen in de leefgewoonten de bloedsuikerspiegel weer stabiel krijgen. En mogen ze in sommige gevallen hierdoor zelfs het gebruik van medicijnen en insuline stopzetten.
Diabetespatiënten met type 1 staan altijd onder behandeling van een diabetesteam, bestaande uit een internist en diabetesverpleegkundige. Bij complicaties of medische problemen kan er altijd een andere specialist worden ingeschakeld. Diabetes type 1 is niet zomaar te genezen, maar het is wel belangrijk de bloedsuikerspiegel zo stabiel mogelijk te houden. Bij diabetes type 1 moet er meerdere malen per dag insuline worden geïnjecteerd. De hoeveelheid insuline wordt bepaald aan de hand van de bloedsuikerwaarde. Deze kan worden gemeten door middel van een bloedglucosemeter. Voor het toedienen van de insuline kan gebruik worden gemaakt van een insulinepen of een insulinepomp.
Meer over gezondheid
